ความปลอดภัยในการทำงานกับภาชนะแรงดัน (Pressure Vessel)

วันที่บังคับใช้ :

แก้ไขครั้งที่ : 00

จัดทำโดย : แผนกความปลอดภัย / @Safety_TYK

ตรวจสอบโดย : นายณรงค์ศักดิ์ สิทธิชยวงศ์ / ณรงค์ศักดิ์ สิทธิชยวงศ์

อนุมัติโดย : นายวิโรจน์ ตั้งปริมณฑล

1. ผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับภาชนะแรงดันและระบบลมอัดต้องได้รับการอบรมให้เข้าใจอันตรายและวิธีการใช้งานอย่างปลอดภัยก่อนเริ่มงาน โดยต้องทำการตรวจสอบสภาพถังพักลม (Air Receiver Tank), ท่อ, วาล์ว, ข้อต่อ, เกจวัดความดัน (Pressure Gauge), และวาล์วนิรภัย (Safety Valve/Pressure Relief Valve) ก่อนใช้งานประจำวันเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าอ่านค่าชัดเจน และอุปกรณ์พร้อมใช้งาน

2. ต้องทำการระบายน้ำหรือความชื้นสะสมที่ก้นถังพักลมผ่านวาล์วระบาย (Drain Valve) ตามวิธีและความถี่ที่กำหนดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันการเกิดสนิมและการกัดกร่อนภายในตัวถังที่อาจทำให้ถังเกิดการผุกร่อนและแตกร้าว

3. ภาชนะบรรจุแรงดัน ถังพักแรงดันลม และหม้อนึ่งความร้อนสูง (Autoclave) ที่ใช้ในกระบวนการทำกระจกลามิเนต ต้องจัดให้มีการตรวจสอบหรือทดสอบตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด พร้อมทั้งมีเอกสารรับรองความปลอดภัยจากวิศวกรเครื่องกล และมีการจัดเก็บหลักฐานการตรวจสอบไว้ครบถ้วน

4. ห้ามใช้งานภาชนะแรงดันเกินค่าความดันใช้งานสูงสุด (Maximum Allowable Working Pressure) ที่ระบุไว้บนป้ายชื่อเครื่อง (Nameplate) หรือตามที่บริษัทกำหนด โดยต้องเฝ้าระวังไม่ให้ความดันเพิ่มสูงผิดปกติอยู่เสมอ

5. ห้ามปรับแต่ง ถอด ดัดแปลง หรือยกเลิกการทำงานของวาล์วนิรภัยและอุปกรณ์ควบคุมความดันโดยเด็ดขาด ห้ามปิดกั้นทางระบายของวาล์วนิรภัย รวมทั้งห้ามกระแทก เจาะ เชื่อม ตัด หรือดัดแปลงโครงสร้างตัวถังของภาชนะแรงดันโดยไม่ได้รับอนุญาต

6. ภาชนะแรงดันต้องติดตั้งในตำแหน่งที่มั่นคง พื้นที่แห้ง โปร่ง มีการระบายอากาศดี ไม่ถูกแสงแดดส่องโดยตรง และอยู่ห่างจากแหล่งความร้อนหรือพื้นที่อบกระจกเทมเปอร์/ลามิเนต รวมถึงต้องทำโครงป้องกันไม่ให้ถูกชนหรือกระแทกจากรถยก เครื่องจักร หรือวัสดุอื่นๆ

7. สายลม ท่อลม และข้อต่อระบบนิวแมติกส์ (ของเครื่องเจียร เตาอบเทมเปอร์ หรือชุดดูดกระจก) ต้องมีพิกัดความดันเหมาะสมกับงาน หากพบสายลมบวม ถลอก รั่ว หรือชำรุด ให้แจ้งเปลี่ยนทันที สำหรับข้อต่อสายลมแรงดันสูง ต้องติดตั้งสายรัดสลิงนิรภัย (Safety Whip Check) เพื่อป้องกันอันตรายหากข้อต่อหลุดสะบัดฉับพลัน

8. สวมใส่อุปกรณ์ PPE ที่เหมาะสม เช่น แว่นตานิรภัยและอุปกรณ์ลดเสียง (Earplugs/Earmuffs) ขณะใช้งานปืนฉีดลม ห้ามหันหัวเป่าลมเข้าหาตัวเองหรือผู้อื่น และห้ามนำลมอัดมาเป่าทำความสะอาดร่างกายหรือเสื้อผ้าโดยเด็ดขาด เพราะแรงดันอาจพัดพาเศษกระจกกระเด็นเข้าตาหรือลมแทงเข้าเนื้อเยื่อผิวหนัง

9. ก่อนการถอดสายลม ข้อต่อ วาล์ว เปลี่ยนกรอง หรือซ่อมบำรุงระบบนิวแมติกส์ ต้องทำการตัดแยกแหล่งจ่ายไฟ/จ่ายลม และตัดแยกพลังงานตามมาตรการ Lockout/Tagout (LOTO) พร้อมทั้งปล่อยแรงดันที่ค้างอยู่ในระบบออกอย่างช้าๆ จนแรงดันเป็นศูนย์ (0 PSI) ก่อนเริ่มงาน ห้ามซ่อมแซมขณะที่มีแรงดันอยู่โดยเด็ดขาด

10. ก่อนเปิดใช้งานเครื่องจักรที่ใช้แรงดันในกระบวนการ Laminated ต้องตรวจสอบความพร้อมของระบบควบคุมและอุปกรณ์นิรภัย ปฏิบัติตามค่าความดัน อุณหภูมิ และเวลาตามที่กำหนดอย่างเคร่งครัด และห้ามเปิดฝาหรือประตูเครื่องจักรจนกว่าจะตรวจสอบยืนยันว่าระบายแรงดันออกหมดจนปลอดภัยแล้ว

11. ต้องติดป้ายเตือน "ภาชนะบรรจุแรงดันสูง - ห้ามกระแทกหรือใช้ความร้อน" และระบุระดับแรงดันสูงสุดไว้ที่ตัวถังให้ชัดเจน ห้ามนำสิ่งของ วัตถุไวไฟ หรือสารเคมีมาวางใกล้ภาชนะแรงดัน และห้ามบุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาตเข้ามาปรับตั้งหรือซ่อมแซมระบบโดยเด็ดขาด

12. หากพบสิ่งผิดปกติ เช่น วาล์วนิรภัยตัดปล่อยลมเอง เกจวัดชี้แถบแดง ลมรั่วรุนแรง หรือเสียงสั่นผิดปกติ ให้กดปุ่มหยุดเครื่องจักร ปิดวาล์วประธาน ห้ามฝืนเดินเครื่องต่อ หากเกิดเหตุถังแตกหรือระเบิด ให้หยุดเครื่อง แจ้งเหตุฉุกเฉิน และอพยพออกจากพื้นที่ตามแผนฉุกเฉินของโรงงานทันที