IQA:P-QM-IQ01
นที่อัพเดท: (02/05/2568)
จัดทำโดย: คุณพจณี นิ่มนวล / พจณี
อนุมัติโดย: คุณวิโรจน์ ตั้งปริมณฑล / Wiroj Tang
ใครควรอ่านเอกสารฉบับนี้
พนักงานที่รับผิดชอบ
วัตถุประสงค์ของระบบงานนี้
1. เพื่อให้เข้าใจบทบาทหน้าที่ ของ Leader / Auditor / Auditee 2. เข้าใจกระบวนการตรวจติดตาม IQA 3. วางแผนการตรวจติดตามที่มีประสิทธิภาพ 4. ติดตามผลที่ Auditee ปฏิบัติแก้ไขป้องกัน ข้อบกพร่องที่เกิดจากการตรวจติดตาม IQA
คำศัพท์เฉพาะที่ควรรู้จัก
1.การตรวจติดตามคุณภาพ หมายถึง กิจกรรมการตรวจติดตามระบบบริหารคุณภาพ ซึ่งมี 3 ประเภท
- การตรวจติดตามคุณภาพภายใน Internal Audit คือ การดำเนินกิจกรรมโดยพนักงานในบริษัทฯเอง ที่ผ่านการอบรมการเป็น Auditor แล้ว โดยมีข้อกำหนดว่าพนักงานใดที่ทำหน้าที่เป็น Auditor ห้าม Audit งานของตนเอง
- การตรวจติดตามจากผู้ให้บริการภายนอก หรือผู้มีส่วนใดส่วนเสีย คือ การตรวจติดตามจากบุคคลที่สอง (ถ้ามี)
- การตรวจติดตามโดยบุคคลที่ 3 เป็นการตรวจสอบประเมินระบบบริหารคุณภาพ โดยปกติจะหมายถึง สถานบันหรือองค์กรอิสระที่มีอำนาจหน้าที่และได้รับการรับรอง
2. สิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด หมายถึง สภาพหรือความบกพร่องหรือการทำงานที่ไม่สอดคล้องตามข้อกำหนดทางด้านคุณภาพของสินค้า หริือบริการที่กำหนดขึ้น
3. โปรแกรม Airtable หมายถึง Database ที่ใช้จัดการข้อมูลคำถามต่างๆ และผลการตรวจติดตาม โดยผู้ตรวจ (Auditor)
4. โปรแกรม Softr หมายถึง Application ที่ใช้ในการตรวจติดตาม ผ่านสมาร์ทโฟน โดยผู้ตรวจ (Auditor) รวมถึงการเรียกดูรายงานผลการตรวจติดตาม
หมายเหตุ ในการตรวจติดตาม สามารถใช้ช่องการทางตรวจผ่านโปรแกรมที่กำหนดไว้ หรือ เป็นการตรวจติดตามโดยการบันทึกในแบบฟอร์มการตรวจติดตาม
จำแนกการตรวจติดตามได้ 3 ลักษณะ ดังนี้
- ยอมรับได้ ใช้อักษร A หมายถึง ในการตรวจประเมิน มีความสอดคล้องและเชื่อถือได้ว่าถูกต้องตามข้อกำหนด
- ต้องเฝ้าสังเกตุ ใช้อักษร O หมายถึง ได้มีการปฏิบัติตามข้อกำหนด แต่พบว่าขั้นตอนการทำงาน หรือวิธีการปฏิบัติงาน ที่มีอยู่ยังไม่สมบูรณ์
- ต้องแก้ไข ใช้อักษร C หมายถึง การละเมิดหรือละเลยต่อการปฏิบัติตามข้อกำหนดในขั้นตอนการปฏิบัติงานหรือวิธีการปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง และสภาพดังกล่าวยอมรับไม่ได้
5. ใบ Audit Check List หมายถึง ใบบันทึกผลคำถาม - คำตอบ ในการ Audit
6. ใบขอให้การแก้ไขและป้องกัน CAR & PAR หมายถึง Form ที่ QMR / ผู้ตรวจติดตามทั้งภายใน/ภายนอก ออกให้ผู้ที่ถูกตรวจติดตาม
7. ใบ Audit Report หมายถึง ใบสรุปผลการตรวจติดตาม
8. การขอให้ดำเนินการแก้ไขป้องกัน สิ่งที่ยังไม่เกิดเป็นปัญหาแต่มีแนวโน้ม หรือความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาหรือความไม่สอดคล้องขึ้นก่อนที่จะเกิดปัญหา เช่น หลังประชุมทบทวนของฝ่ายระบบบริหารคุณภาพ Management Review อาจจะพบสิ่งที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาในอนาคต ทาง QMR หรือพนง.ที่ได้รับมอบหมาย สามารถออกใบขอให้ดำเนินการแก้ไขและป้องกัน ตามที่กำหนดไว้ได้เช่นกัน
9. การวิเคราะห์หาสาเหตุ การแก้ไขป้องกัน หมายถึง การวิเคราะห์หาสาเหตุที่แท้จริงกำหนดแนวทางการแก้ไขป้องกัน และป้องกันการเกิดซ้ำ พร้อมกำหนดเสร็จ และบันทึกในแบบฟอร์ม CAR & PAR
10. การเขียน CAR หมายถึง การเขียนรายละเอียดหลักฐานที่พบ ประเด็นปัญหาความไม่สอดคล้องหรือข้อบกพร่อง และข้อกำหนดอ้างอิง เช่น ใคร ที่ไหน อะไรที่ไม่สอดคล้อง เวลา อื่นๆ
11. การเขียน PAR หมายถึง การเขียนเพื่อกำจัดสาเหตุของปัญหา หรือสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ซึ่งยังไม่เกิดขึ้น แต่มีแนวโน้มที่อาจจะเกิดขึ้นได้
ขั้นตอนการทำงาน
A. การวางแผนการตรวจติดตามคุณภาพภายใน IQA
- DC กำหนดพื้นที่และความถี่ที่จะ IQA โดยทุกพื้นที่ตามผังองค์กร (อย่างน้อย 1 ครั้ง/ปี) เสร็จแล้วนำมาเขียนใน F-QM-IQ01 แผนการตรวจติดตาม โดยเข้าถึงผ่านเว็บ ส่งต่อให้ QMR ตามช่องทางการสื่อสารที่บริษัทฯมี เพื่อทบทวนแผน IQA ลงชื่อรับทราบ
หมายเหตุ กรณีที่ไม่สามารถดำเนินการตามแผนได้ ให้ทำการปรับปรุงแผนแล้วเสนออนุมัติใหม่
2. DC ส่งแผนให้ผู้จัดการทั่วไปลงนามอนุมัติก่อน และแจกจ่ายแผนส่งผ่าน Email ให้ผู้จัดการฝ่ายที่เกี่ยวข้องทราบ
B. การกำหนดทีมผู้ตรวจติดตามภายใน IQA
3. DC จัดทำ และ update รายชื่อ Auditor ใน F-QM-IQ02 รายชื่อผู้ตรวจติดตาม โดยเข้าถึงผ่านเว็บ หลังจากนั้นกำหนดทีมผู้ตรวจติดตาม โดยแต่งตั้ง Lead / Auditor ล่วงหน้าก่อนการตรวจติดตาม ตามคุณสมบัติมาตรฐานที่กำหนด
หมายเหตุ กรณีที่ Auditor ที่มีอยุ่ในปัจจุบัน ไม่เพียงพอต่อการตรวจติดตาม ทาง DC สามารถจัดทำบันทึกภายใน MEMO F-AM-GE08 เพื่อเสนอรายชื่อผู้ตรวจติดตามภายในเพื่อเข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรที่มาตรฐานกำหนดแก่ผู้จัดการทั่วไป เพื่ออนุมัติและรับรองกรณีผ่านการประเมินในหลักสูตร หรือมีการเปลี่ยนแปลงรายชื่อ Auditor
C. การเตรียมความพร้อมก่อน และการดำเนินการตรวจติดตาม IQA
4. DC กำหนดวัน-เวลา / ทีม Auditor / Auditee ใน F-QM-IQ03 ใบแจ้งการตรวจติดตาม โดยเข้าถึงผ่านเว็บ พร้อมส่งให้ QMR ลงชื่อรับทราบ หลังจากนั้น DC แจกจ่ายผ่านช่องทางการสื่อสารที่บริษัท ฯ มี
5. DC จัดทำแผนการตรวจ รวมถึงเขียนคำถามต่างๆ ตามข้อกำหนด ของแต่ละพื้นที่ ที่ไปทำการตรวจติดตาม ผ่าน https://airtable.com/ ซึ่งเป็น Database ที่ใช้ในการตรวจติดตาม แทนการใช้แบบฟอร์ม F-QM-IQ04 Audit check List & Audit Result
6. กรณี ทำการตรวจติดตามผ่านโปรแกรม Airtable ทาง DC จะเข้าไปเขียนคำถาม ตามข้อกำหนด หลังจากเสร็จแล้ว มาจัดทำรูปแบบการใช้งานผ่าน https://iqa.softr.app/question โดยเป็น Application ที่ใช้ในการตรวจติดตาม ซึ่งใน Application จะมีคำถามต่างๆ ตามข้อกำหนดที่ใช้ในการตรวจ โดย Auditor จะใช้งานผ่่านสมาร์ทโฟน ข้อมูลที่ถูกตรวจประเมิน จะถูกจัดเก็บเข้า Database ในโปรแกรม Airtable
7. ก่อนถึงกำหนดการตรวจติดตาม DC แจ้งการเข้าใช้งาน และหรือ QR Codes ของ Application Softr ให้ Lead Auditor แต่ละทีมทราบ เพื่อใช้ในการตรวจติดตาม หลังจากการตรวจติดตามเสร็จ ภายใน 2-5 วัน DC เข้าไปตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่บันทึกในฐาน Database ดูว่าคำถาม-คำตอบ ถูกบันทึกครบถ้วนถูกต้องหรือไม่
7.1 กรณีผลการตรวจ ยอมรับได้ ใช้อักษร A DC ไม่ต้องดำเนินการ
7.2 กรณีผลการตรวจ ต้องแก้ไข ใช้อักษร C ให้ DC ดำเนินการตามข้อที่ 8
8. DC เรียกรายงานผ่านโปรแกรม Softr ของฝ่าย/แผนกที่ผลการตรวจต้องแก้ไข จัดทำ CAR พร้อมบันทึกลงใน Form F-QM-IQ08 CAR Status Log โดยเข้าถึงผ่านเว็บ ส่งต้นฉบับใบ CAR ให้ผจก.ฝ่ายที่ถูกตรวจประเมิน ลงชื่อรับทราบพร้อมเขียน วิเคราะห์สาเหตุแนวทางการแก้ไข ป้องกัน กำหนดเสร็จ หลังจากนั้นส่งคืนให้ DC ภายใน 2-3 วัน นับจากวันที่ได้รับเอกสาร DC จัดเก็บเข้าแฟ้มรอติดตามเมื่อครบกำหนดเสร็จ
9. กรณี เป็นการตรวจติดตามผ่าน แบบฟอร์ม ที่ใช้ในการตรวจติดตาม ทาง DC จะจัดส่งแบบฟอร์มดังกล่าว ให้ Auditor เพื่อใช้ในการตรวจ หลังจากตรวจเสร็จ Auditor จะจัดส่งบันทึกคุณภาพ พร้อมลงรายละเอียดการตรวจติดตาม ตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย กับมาให้ DC
10. DC เมื่อได้รับเอกสารดังกล่าว ส่งให้ QMR ลงชื่อรับทราบ หลังจากนั้น ทำการแจกจ่ายผ่านช่องทางที่บริษัทมี
11. เมื่อ Auditee ได้รับอกสารที่มีการแจกจ่ายจาก DC กรณีที่ได้รับ CAR ให้บันทึกแนวทางการแก้ไข - ป้องกัน พร้อมกำหนดเสร็จ กับมาให้ทาง DC เพื่อตรวจติดตามต่อไป
การกำหนดโครงสร้างหมายเลข CAR และ PAR (x-xx-xx/xx)
x ตัวที่ 1 หมายถึง ตัวอักษรประเภทตรวจติดตาม
xx ตัวที่ 2-3 หมายถึง ตัวอักษรลำดับของฝ่ายที่ถูกตรวจ เช่น PDD (PD)
xx ตัวที่ 4-5 หมายถึง ตัวเลข ตัวท้ายของปี พ.ศ. เช่น 2568 (68)
xx ตัวที่ 6-7 หมายถึง ลำดับของ CAR เช่น 01
การกำหนดโครงสร้างหมายเลข Audit Report (x-xx-xx-xx)
x ตัวที่ 1 หมายถึง ตัวอักษรประเภทตรวจติดตาม
xx ตัวที่ 2-3 หมายถึง ตัวอักษรลำดับของฝ่ายที่ถูกตรวจ เช่น PDD (PD)
xx ตัวที่ 4-5 หมายถึง ตัวเลข ตัวท้ายของปี พ.ศ. เช่น 2568 (68)
xx ตัวที่ 6-7 หมายถึง ลำดับของ Audit Report เช่น 01
D. การติดตามผลการแก้ไขและป้องกันจากการ Audit
12. DC แจ้งล่วงหน้า 2-3 วันก่อนถึงกำหนดเสร็จให้ Lead / Auditor ทราบเพื่อเข้าไปตรวจติดตามผล จาก Auditee ในการเข้าไปตรวจติดตามกำหนดเสร็จ อย่างช้าสุดกำหนดให้ติดตามเลยกำหนดได้ไม่เกิน 5 วันทำการ หรือยกเว้นกรณีมีเหตุสุดวิสัย สามารถมอบหมายให้ Auditor ท่านอื่นเข้าไปทำหน้าที่แทนได้
13. เขียนผลการตรวจติดตามและหลักฐานที่พบพร้อมคำอธิบาย ของ Auditot ใน Form CAR F-QM-IQ06 กรณีผลการแก้ไขป้องกันมีประสิทะิภาพ ให้ติ๊กถูก ยอมรับได้ หากการแก้ไขป้องกันไม่เป็นที่น่าผลใจให้ติ๊กถูก ยอมรับไม่ได้ เสร็จแล้วส่งให้ DC เพื่อดำเนินการต่อ (ข้อ10)
14. ผลที่ยอมรับได้ DC ส่งให้ QMR พิจารณาบันทึกผลการสรุปเพื่อปิดประเด็น ที่ Lead / Auditor เขียนผลมา
- กรณีผลเป็นที่น่าพอใจ QMR ติ๊กถูก ผลเป็นที่น่าพอใจ พร้อมเหตุผลและคำอธิบาย
- กรณีผลไม่เป็นที่น่าพอใจ QMR ติ๊กถูก เปิด CAR หมายเลข พร้อมเหตุผลและคำอธิบาย พร้อมปิดใบ CAR ใบเดิม และให้ออก CAR ใหม่่เพื่อตรรวจติดตามใหม่ (ไม่เกิน 2 ครั้ง) แจ้งให้ผู้เกี่ยวข้องทราบเพื่อดำเนินการต่อ
15. DC ปรับปรุง CAR Status Log ให้ทันสมัยก่อนส่ง CAR ต้นฉบับที่ออกใหม่ (ถ้ามี) ให้ผู้จัดการฝ่ายที่เกี่ยวข้องดำเนินการเขียนแนวทางการแก้ไขป้องกันใหม่อีกครั้ง
16. DC รวบรวมและสรุปผลการตรวจติดตามระบบบริหารคุณภาพเพื่อเสนอรายงานและสรุปผลในที่ประชุมทบทวนของฝ่ายบริหารต่อไป
แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง
F-QM-IQ01 แผนการตรวจติดตาม
F-QM-IQ02 รายชื่อผู้ตรวจติดตาม
F-QM-IQ03 ใบแจ้งการตรวจติตดาม
F-QM-IQ04 รายการตรวจติดตามคุณภาพภายใน (Audit Check List) &Audit Reasult
F-QM-IQ06 ใบ CAR
F-QM-IQ07 รายงานการตรวจติดตามระบบคุณภาพ(Audit Report)
F-QM-IQ08 CAR Status Log
การขอสำเนาเอกสาร
ผู้จัดการฝ่าย “ประวัติการขอสำเนา”